İnternette gördüğünüz "en iyi 10 firma" listelerinin önemli bir bölümü reklam, dizin veya firmaların kendi blog yazılarından oluşur. Bu listeler başlangıç için fikir verebilir, ancak bir karar için yeterli değildir. Kurumsallaşma, şirketin yönetim biçimini yıllarca etkileyen bir çalışmadır. Bu yüzden seçimi isim bilinirliğine değil, somut ölçütlere dayandırmak gerekir.
Önce ihtiyacınızı netleştirin
Kurumsallaşma tek bir hizmet değildir. Firma aramaya başlamadan önce sorununuzun hangi alanda olduğunu belirleyin. Çünkü her firma her alanda aynı derinlikte çalışmaz.
- Kararlar patrona bağlıysa: sistem odaklı yönetime geçiş
- Aile üyeleri arasında yetki sorunu varsa: görev ve yetki dağılımı
- Kuşak değişimi yaklaşıyorsa: ikinci kuşağa geçiş planı
- İşler kişilere bağlı yürüyorsa: iş süreçleri analizi
- Sonuçlar ölçülemiyorsa: performans ölçüm sistemi
Kurumsallaşma danışmanlığı firmasını seçmenin 8 ölçütü
- Aile şirketi deneyimi: Aile dinamiği içeren projelerde çalışmış mı? Aile ile iş kararlarının iç içe geçtiği yapılar, klasik yönetim danışmanlığından farklı beceri ister.
- Ölçeğinize uygunluk: Büyük holdinge uygun bir model, 50 kişilik bir şirkette uygulanamayabilir.
- Çalışacak uzmanlar: Sunumu yapan kişi ile projede çalışacak kişi aynı mı? Özgeçmişlerini isteyin.
- Açık yöntem: Çalışmanın aşamaları, süresi ve şirketten beklenen katkı baştan anlatılıyor mu?
- Somut çıktılar: Organizasyon şeması, görev tanımları, süreç dokümanları ve raporlama düzeni gibi teslimler yazılı mı?
- Uygulama desteği: Firma doküman teslim edip çekiliyor mu, yoksa sistem oturana kadar eşlik ediyor mu?
- Doğrulanabilir referans: Benzer ölçekte bir müşteriyle görüşmenize izin veriyor mu?
- Dürüst kapsam: Hukuk ve vergi gibi uzmanlık alanlarında sınırını söylüyor, gerektiğinde uzman yönlendiriyor mu?
İlk görüşmede sorulacak sorular
- Bizim ölçeğimizde hangi çalışmaları yaptınız, en çok nerede zorlandınız?
- İlk 90 günde şirketimizde ne değişmiş olacak?
- Çalışma sonunda elimizde hangi belgeler ve sistemler kalacak?
- Çalışmanın başarılı olduğunu nasıl ölçeceğiz?
- Aile üyeleri arasında anlaşmazlık çıkarsa nasıl ilerliyorsunuz?
Dikkat edilmesi gereken uyarı işaretleri
Şirketi tanımadan hazır paket önermek, "kesin sonuç" veya "garanti" vaat etmek, yöntemi anlatmaktan kaçınmak ve işi yalnızca doküman yazmak olarak görmek önemli uyarı işaretleridir. Kısa sürede tüm şirketi değiştirme vaadi de gerçekçi değildir, çünkü alışkanlıklar ancak uygulamayla değişir.
Firmaları karşılaştırmak için puanlama tablosu
Görüştüğünüz firmaları aynı ölçütlerle karşılaştırmak, kararı izlenimden çıkarır. Aşağıdaki ölçütlerin her birine 1 ile 5 arasında puan verin, önem derecesine göre ağırlık belirleyin:
- Aile şirketi deneyimi (ağırlık: yüksek): Benzer aile yapısında kaç çalışma yapmış, somut örnek verebiliyor mu?
- Uzman kadro (yüksek): Sahada çalışacak kişilerle görüştünüz mü?
- Yöntem ve çıktılar (yüksek): Yazılı teklifte aşamalar ve teslimler net mi?
- Uygulama desteği (yüksek): Doküman tesliminden sonra süreç nasıl devam ediyor?
- Ölçek uyumu (orta): Önerilen model şirketinizin bütçesine ve ekibine uygun mu?
- Kimya ve güven (orta): Patron ve aile üyeleri bu kişilerle zor konuları konuşabilir mi?
- Ücret ve ödeme (orta): Ödeme aşamalara bağlı mı? Ek maliyetler açık mı?
Ücreti son sıraya almak bilinçli bir tercihtir. Düşük ücretli ama uygulanmayan bir çalışma, şirkete en pahalıya mal olan seçenektir.
Teklif metninde olması gerekenler
İyi bir teklif; çalışmanın amacını, kapsam dışı konuları, ekibi, takvimi, şirketten beklenen zamanı, teslim edilecek belgeleri ve başarının nasıl değerlendirileceğini yazar. "Kurumsallaşma çalışması yapılacaktır" gibi genel ifadeler içeren teklifleri netleştirmeden kabul etmeyin. Referans aradığınızda yalnızca "memnun kaldınız mı?" diye değil, "çalışma bittikten bir yıl sonra sistem hâlâ işliyor mu?" diye sorun.
Hangi tür firma, hangi durum için?
- Uluslararası denetim ve danışmanlık ağları: Karmaşık grup yapıları ve geniş kapsamlı projeler için güçlüdür.
- Aile şirketi odaklı danışmanlar: Aile dinamiği, kuşak geçişi ve şirket anayasası çalışmalarında derinlik sağlayabilir.
- Yönetim ve İK danışmanlık firmaları: Organizasyon, süreç ve performans sistemi ağırlıklı işlerde uygundur.
- Hukuk büroları: Ana sözleşme ve pay sahipleri sözleşmesi gibi hukuki belgeler için gereklidir. Kurumsallaşmanın yönetim kısmını genellikle tek başına kapsamaz.
Sık sorulan sorular
Büyük denetim firması mı, uzman bir danışman mı seçilmeli? İkisi de doğru olabilir. Büyük firmalar geniş ekip ve metodoloji sunar. Uzman firmalarda ise üst düzey kişilerle doğrudan çalışma imkânı daha yüksek olabilir. Belirleyici olan, ihtiyacınızla örtüşmesidir.
Kurumsallaşma ne kadar sürer? Süre şirketin ölçeğine, kapsamına ve uygulama kararlılığına göre değişir. Süre vaadinden çok, her aşamada neyin tamamlanacağını sorun.
Çalışmanın kapsamını konuşmak isterseniz aile şirketi kurumsallaşma hizmetimizi inceleyebilirsiniz.
Kaynaklar
Kurumsallaşma çalışmasının tüm adımlarını ve ilgili hizmetlerimizi Kurumsallaşma Danışmanlığı sayfamızda bir arada bulabilirsiniz.